Cảm nhận về bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong đoạn trích Cảnh Ngày Xuân

(Văn mẫu lớp 9) – Những Cảm nhận về bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong đoạn trích Cảnh Ngày Xuân trích Truyện Kiều thể hiện tài năng miêu tả phong cảnh ngày xuân của Đại thi hào Nguyễn Du.

Đề bài: Cảm nhận về bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong đoạn trích Cảnh Ngày Xuân trích Truyện Kiều

BÀI LÀM

Không chỉ nổi tiếng với những vần thơ khắc họa tâm lý nhân vật tài tình, Nguyễn Du còn được biết đến là một “họa sĩ” vẽ tranh từ những câu thơ tài hoa. Với việc cảm nhận về bức tranh “Cảnh ngày xuân” trong đoạn thơ  xuân ông đã khắc họa nên một bức tranh ngày xuân tươi đẹp, ấm áp và đầy trong sáng cùng lễ hội không khí rộn ràng và trần đầy sức sống. 

Mở đầu bài thơ là bức tranh thiên nhiên đầy sống động và tràn đầy sức sống của không khí ngày xuân. 

“Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”

Chỉ với hai câu thơ được tác giả sử dụng nghệ thuật gợi tả giữa thời gian, không gian kết hợp với hình ảnh của “ con thoi “, “chim én” đều là những dấu hiệu báo hiệu mùa xuân đang đến khi người dân dệt vải cùng với cánh chim én chao nghiêng trên bầu trời xanh. Một bức tranh thiên nhiên đầy màu sắc và rộng ràn khiến người đọc nhanh chóng có thể tưởng tượng không khí ngày xuân. Nguyễn du đã thêm những cánh đồng cỏ xanh mơn mởn, xanh tốt trải rộng tới tận chân trời với sắc trời tháng ba ấm áp. Đặc biệt, nghệ thuật chấm phá của tác giả đã được thể hiện khi chỉ với câu thơ: “Cành lê trắng điểm một vài bông hoa” đã làm hoàn thiện bức trăng ngày xuân với chim ẽn, cỏ xanh cùng bông hoa lê màu trắng chỉ được nở trong mùa xuân. Không khí ngày xuân đầy mới mẻ, tinh khôi, trong trẻo và thanh khiết sẽ không thể thiếu những lễ hội mùa xuân cùng các nam thanh nữ tú đi trẩy hội.

cam-nhan-ve-buc-tranh-thien-nhien-mua-xuan-trong-doan-trich-canh-ngay-xuan-1

Sáu câu thơ tiếp theo trong “Cảnh ngày xuân” đã tác giả dành để tạo nên một bức tranh về sinh hoạt của con người với những lễ hội ngày xuân.

“Thanh minh trong tiết tháng ba
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh
Gần xa nô nức yến anh
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân
Dập dìu tài tử giai nhân
Ngựa xe như nước áo quần như nêm”  

Theo phong tục của người Việt, tháng 3 là lễ tảo mộ để viếng mộ, tiến hành sửa sang phần mộ của người thân cũng như ngắm cảnh mùa xuân “đạp thanh” trong tiết Thanh minh. Một lần nữa, tác giả cho thấy tài nghệ sử dụng một loạt các từ ghép, danh từ, động từ như yến anh, chị em, tài tử, giai nhân, dập dìu, nô nức để tô đậm thêm bức tranh thêm sống động và hài hòa phù hợp với màu sắc tuổi trẻ của chị em Thúy Kiều.

“ Ngổn ngang gò đống kéo lên
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay”

Hai câu thơ tiếp theo được Nguyễn Du sử dụng để miêu tả hoạt động mọi người trong lễ tảo mộ chính là đốt tiền vàng cho người đã khuất. Câu thơ mang đến một nỗi buồn man mác, vương vấn của của tác giả.Theo đúng quy luật của thời gian, hôi rồi cũng phải đến giờ tan và ra về. Đoạn thơ cuối vừa diễn tả ngày chiều xuân cùng tâm trạng nhẹ nhàng và vân vương của chị em Thúy Kiều.

“Tà tà bóng ngả về tây,
Chị em thơ thẩn dan tay ra về.
Bước lần theo ngọn tiểu khê,
Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh.
Nao nao dòng nước uốn quanh,
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang”

Bên cạnh không gian nhẹ nhàng cùng phong cảnh thanh thoát của mùa xuân, cảnh vật chiều tà toát lên tâm trạng vấn vương về cuộc du xuân cùng lễ hội.  Việc tác giả sử dụng những cụm từ láy như tà tà, thơ thẩn, nao nao, nho nhỏ đều là những sắc thái thể hiện cảm xúc của con người. 

cam-nhan-ve-buc-tranh-thien-nhien-mua-xuan-trong-doan-trich-canh-ngay-xuan

Ở đây, Nguyễn Du đã xuất sắc sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình để chỉ những sự vật, sự việc nhưng lại mang hàm ý ám chỉ tâm trạng của con người. Khung cảnh thiên nhiên d được sử dụng theo nghệ thuật nhỏ dần từ “ngọn tiểu khê” đến “dòng nước” với “nhịp cầu nho nhỏ đề tạo nên liên tưởng về sự giao hòa giữa con người với bầu không khí bâng khuâng đầy lưu luyến.

Nguyễn Du đã tạo nên những câu thơ miêu tả được bố cục hợp lý cho thấy khả năng sử dụng ngôn từ đầy trong sáng cũng như sử dụng bút pháp nghệ thuật miêu tả hoàn hảo. Chỉ với trích đoạn “Cảnh ngày xuân” tác giả  đã cho chúng ta thấy được một bức tranh ngày trong sáng kết hợp với lễ hội truyền thông thông qua tài nghệ sử dụng từ điêu luyện của Đại thi hào Nguyễn Du.

>>>Xem thêm: Phân tích đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Post Author: admin