Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá

(Văn mẫu lớp 9) – Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận chúng ta sẽ thấy được một tinh thần làm việc hăng say, hứng khởi của người lao động, đồng thời ca ngợi sự trù phú của biển cả mênh mông.

Đề bài: Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

BÀI LÀM

Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận chúng ta sẽ thấy được một tinh thần làm việc hăng say, hứng khởi của những người lao động ngày đêm làm giàu cho đất nước, đồng thời ca ngợi sự trù phú của biển cả mênh mông. Một khung cảnh lao động tuyệt vời trên biển, tất cả sẽ được tái hiện lại qua cảm hứng trữ tình cùng ngòi bút sắc sảo của nhà thơ Huy Cận.

Bài thơ được tác giả sáng tác trong chuyến đi thực tế dài ngày ở Hòn Gai năm 1958 được in trong tập Trời mỗi ngày lại sáng của thơ ca Việt Nam hiện đại.

phan-tich-bai-tho-doan-thuyen-danh-ca-1

Đoàn thuyền đánh cá là tác phẩm được kết hợp từ hai nguồn cảm hứng đó là cảm hứng lãng mạn ngập tràn niềm vui trong thời kỳ miền Bắc bước vào giai đoạn xây dựng cuộc sống với và cảm hứng vũ trụ tiêu biểu trong hồn thơ của tác giả. Hai nguồn cảm hứng ấy kết hợp lại đã tạo nên một bức tranh sống động, hoành tráng, lung linh như một bức tranh sơn mài trước mắt người đọc.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh đoàn thuyền ra khơi: 

“Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng gió khơi”.

Với trí tưởng tượng phong phú, đôi mắt quan sát sắc sáo, một trái tim nhạy cảm cùng tâm hồn nghệ thuật phong phú Huy Cận đã vẽ nên một khung cảnh lao động tuyệt vời ở trên biển.

Giữa màn không gian tối tăm, lạnh lẽo của mặt biển đêm trở nên ấm báo bởi những câu hát, âm vang háo hức của người lao động được giải phóng được làm việc cống hiến cho tổ quốc.

“Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta đàn cá ơi!”

Những câu thơ tiếp theo như có nhạc ca ngợi sự trù phú, giàu có của biển cả mênh mông. Với bút pháp lãng mạn Huy Cận đã tạo nên một khung cảnh vừa thực vừa ảo trước mắt chúng ta.

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.”

Sự trù phú và vẻ đẹp của biển đã khiến những người lao động như giảm bớt được sự mệt mỏi trong công việc, đồng thời mang lại niềm vui, sức mạnh để họ chinh phục thiên nhiên. Lúc này dường như tác giả cũng đã đã hóa thân vào những người lao động để cống hiến cho tổ quốc. 

phan-tich-bai-tho-doan-thuyen-danh-ca

“Lái gió” “buồm trăng”, “mây cao” “biển bằng” như gợi cho người đọc liên tưởng tới một trận đánh đầy thử thách “dàn đan thế trận”  để giăng lưới, sao cho trúng luồng cá bạc, để khi trở về  thuyền đầy ắp cá.

“Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng.
Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe,
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long”.

Bài ca gọi cá vẫn tiếp tục ngân vang trong mặt biển đêm nhưng được tô điểm bẳng những loài cá quen thuộc của người ngư dân đang tung tăng dưới làn nước của đại dương mênh mông.

Nhịp độ công việc của những ngư dân ngày một khẩn trương sôi động khi trời gần sáng được Huy Cận khắc họa lại trong đoạn thơ:

“Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
.”

Và sự cố gắng nỗ lực của người ngư dân được đền đáp bởi những “chùm cá nặng”.

“Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”

Đoạn thơ cuối vẫn là tiếng hát đầy hào khí của những người ngư dân vượt qua sóng gió biển khơi để làm chủ cuộc sống. 

Qua phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận phần nào đã giúp chúng ta có thể hiểu được tinh thần của nhà thơ sau bao biến cố lịch sử của dân tộc. Một Huy Cận trữ tình cách mạng nhưng cũng đầy sâu lắng.

>>>Xem thêm: Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Post Author: admin