Phân tích bài thơ mùa xuân nho nhỏ lớp 9

(Văn mẫu hay lớp 9) – Phân tích bài thơ mùa xuân nho nhỏ lớp 9. Nhắc đến thơ trong văn học cấp 2, chúng ta không ai không biết bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải. Bài thơ sáng tác vào năm 1980 khi ông đang bị bệnh.

Đề bài: Phân tích bài thơ mùa xuân nho nhỏ lớp 9

BÀI LÀM

Thanh Hải sáng tác bài thơ Mùa xuân nho nhỏ vào năm 1980, khi ông đang nằm trên giường bệnh. Thanh Hải là nhà thơ với những bài thơ hay, tôi đã học và cảm thấy thích nhất bài Mùa xuân nho nhỏ. Bài thơ thể hiện lòng thiết tha yêu cuộc sống, muốn gắn bó với cuộc sống. Đặc biệt, đó là nỗi lòng của tác giả muốn cống hiến sức mình cho quê hương, đất nước. Cuộc sống là món quà của tạo hóa ban tặng cho mỗi chúng ta. Đó là một món quà vô giá, chúng ta cần phải biết tận hưởng, trân trọng và giữ gìn nó. Cuộc sống dẫu có đổi thay, dẫu có trải qua thời gian từ mùa này sang mùa khác nó sẽ đem lại cho chúng ta những cảm xúc khác lạ. Những tâm hồn thi sĩ, họ cảm nhận rất sâu sắc về cuộc sống xung quanh. Giống như thông điệp mà thanh hải muốn gửi tặng đến cho độc giả qua bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” thực sự sâu sắc và ý nghĩa. Hôm nay chúng ta hãy cùng nhau phân tích bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”của nhà thơ Thanh Hải.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đã xuất hiện rất nhiều nhà thơ lớn của Việt Nam. Mỗi nhà thơ có một phong cách thơ khác nhau, nhưng cùng sống trong hoàn cảnh khó khăn gian khổ thế nên những gì mà họ cảm nhận về cuộc sống thể hiện qua những tác phẩm thơ ca thực sự vô cùng sâu sắc. Dưới ngòi bút giản dị và mộc mạc của nhà thơ Thanh Hải, ông đã vẽ nên một bức tranh thật đẹp của cuộc sống này qua bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”.

Bài thơ được sáng tác vào tháng 11 năm 1980 khi mà thi nhân đang trên giường bệnh vào khoảnh khắc hấp hối. Tiết trời đó bắt đầu vào xuân se lạnh. Chống lại cái đau đớn của bệnh tật, Thanh Hải vẫn cố gắng để lại một điều gì đó cho đời. Có lẽ khi đứng trước cái chết, tâm hồn của thi sĩ muốn cố níu kéo lấy cái cuộc sống chỉ còn tính bằng giờ bằng phút, trân trọng những khoảnh khắc còn lại của cuộc sống. Căn bệnh phong ác nghiệt cũng không thể nào làm mòn đi tâm hồn của Thanh Hải trước lúc lâm chung. Và Thanh Hải đã viết nên một tuyệt tác của cuộc đời mình, và ban tặng một món quà quý giá đến mọi người.

​Sau khi đọc xong bài thơ, tất cả người đọc đều sẽ phải ngậm ngùi xúc độc. Tác giả đã gửi cái hồn mình vào từng khổ thơ. Mỗi câu thơ, dòng thơi khi đọc lên chúng ta sẽ thấy được cái sống động, cái linh hồn đầy chan chứa của nhà thơ. Một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, xuân sắc rất tinh tế và nhẹ nhàng của xứ Huế đã hiện lên ngay trong khổ thơ đầu tiên.

Bài thơ như lời tâm sự của tác giả đối với quê hương, đất nước. Bài thơ với cảm xúc trước vẻ đẹp của cuộc sống mùa xuân xứ Huế. Xuân Hải liên tưởng tới mùa xuân của cách mạng, của đất nước. Từng ca từ, dòng thơ cho thấy tác giả đã mang những ước nguyện của mình thành một bản hòa ca. Bài thơ mở đầu với một bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế. Để từ đó bộc lộ tâm tư, cảm hứng của mình với đất trời mùa xuân.

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc.

Ngay ở dòng đầu tiên, với phép đảo trật tự ngữ pháp, động từ “mọc” được đặt trước hình ảnh “dòng sông xanh” và “hoa tím biếc”, tác giả đã gợi được cái sức sống trỗi dậy, vươn mình của vạn vật trước mùa xuân. Không tranh nhiều lời, bức tranh hiện lên sắc nét qua những hình ảnh chọn lọc đầy tiêu biểu, đó là dòng sông Hương thơ mộng, nước trong xanh êm đềm, điểm thêm sắc tím biếc mộng mơ của bông lục bình lững lờ trôi. Nếu mùa xuân trong thơ Tố Hữu có “mơ nở trắng rừng” thì Thanh Hải chỉ say đắm một đóa lục bình tím mà thôi. Câu thơ thứ hai đọc lên tưởng chừng vô lý, bởi lẽ giữa dòng sông dài rộng kia làm sao chỉ có “một bông hoa” cho được? Thế nhưng đằng sau cái vô lý của logic còn là cái có lý của cảm xúc. Bút pháp chấm phá cùng điểm nhìn đặt vào một bông hoa nhỏ bé giữa dòng đã phần nào tạo nên điểm nhấn cho bức tranh. Là một bông nhưng không hề gợi ra cái vẻ cô đơn lẻ loi, trái lại, đó là cảm giác say mê ngắm nhìn, tận hưởng cảnh đẹp của tạo hóa.

Chỉ bằng những nét đơn giản, một bức tranh mùa xuân xứ Huế hiện lên với dòng sông xanh, bông hoa màu tím. Một khoảng không gian cao rộng và đầy sự thơ mộng với nhiều cảm xúc của tác giả. Bức tranh được tác giả phối màu tím biếc, màu xanh khiến cho cảnh vật của đất trời càng thêm bừng sáng.

phan-tich-bai-tho-mua-xuan-nho-nho-lop-9-1

Phân tích bài thơ mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

Nhà thơ Thanh Hải dùng biện pháp đảo từ, cho từ "mọc" lên đầu và màu "tím biếc" ở cuối. Màu tím của sự thủy chung, son sắc mọc giữa một dòng sông xanh tạo cho đất trời cảm giác hòa quyện. Mùa xuân, mùa của trăm hoa đua nở, mùa của nhựa sống căng đầy. Mùa xuân, được nhà thơ thêm vào tiếng chim chiền chiện hót vang trời.

Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Dù nằm trên giường bệnh nhưng nhà thơ muốn dang rộng vòng tay, mở rộng tấm lòng để đón nhận mùa xuân. Tiếng chim hót vang trời báo hiệu một mùa xuân mới đã về, đất trời như bừng sáng sau giấc ngủ đông. Tác giả đã đón nhận, nâng niu cảnh sắc của thiên nhiên với tất cả tấm lòng.

Qua khổ thơ thứ hai, nhà thơ Thanh Hải chúng ta cảm nhận được mùa xuân nở hoa. Mùa xuân nơi những con người đang chiến đấu và lao động gắn với lịch sử phát triển của đất nước. Nhà thơ lặp lại từng cấu trúc của câu thơ về hình ảnh đoàn người cầm súng và đoàn người ra đồng. Với những cành lá đâm chồi, nảy lộc, những cây mạ non vừa được gieo xuống vào mùa xuân. 

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ.

Những người lính, người nông dân đã mang mùa xuân ra chiến trường, ra những cánh đồng và mang mùa xuân về cho đất nước. Tất cả mọi người đều xôn xao, hối hả khi mùa xuân về.

Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.
Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Đất nước với bốn nghìn năm lịch sử với bao đổi thay của đất trời cung như lịch sử. Nhà thơ dù bị bệnh nhưng vẫn muốn hòa vào không khí mùa xuân của đất nước, mùa xuân của đất trời.

phan-tich-bai-tho-mua-xuan-nho-nho-lop-9

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.

Tiếp theo nhà thơ như muốn nhắn nhủ, một lẽ sống luôn cống hiến cho đất nước, cho dân tộc. Nhà thơ muốn nhắn nhủ đến chúng ta, sống là phải cống hiến đến khi không còn hơi thở.

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân tôi xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.

 

Khép lại bài thơ cũng là khép lại mạch cảm xúc của tác giả:

Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.

Vẫn là cái mùa xuân ấy, vẫn là đại từ xưng hô “ta”. Cái ta, cái tôi đó đã hòa chung vào nhịp đập của dân tộc, những cảm xúc đó như quây quần lẫn nhau. “Nam ai Nam bình” được nhắc đến như là một niềm tự hào vô bờ bến của tác giả. Hình ảnh nước non hùng vĩ, vang lên vô cùng mặn mà thể hiện tình thủy chung gắn bó mà tác giả chẳng muốn rời xa. Như là một hình ảnh ẩn dụ, đất mẹ đang vỗ về người con của quê hương, một tâm hồn gắn liền với quê hương, yêu quê hương đến vô cùng.

Qua phân tích bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải, về những suy ngẫm của ông. Chúng ta càng cảm thấy yêu quê hương, đất nước của mình hơn bao giờ hết. Lời ca của mùa xuân tràn đầy yêu thương và ấm áp với tầm nhân sinh của cuộc sống. Nhà thơ nguyện làm một mùa xuân để góp một phần sức của mình vào mùa xuân của đất nước. Tác phẩm “Một mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải dường như đã vượt lên trên tất cả những “Mùa xuân” khác có trong thơ ca. Bởi nó đẹp, nó diệu kỳ, nó chan chứa đầy cảm xúc. Không quá cầu kỳ, không quá hoa mỹ, những ngôn từ thực sự mộc mạc và giản gị. Lối thơ như lời tâm sự, tâm tình với các hình ảnh thơ trong sáng khoáng đạt đã khiến cho bài thơ như có một cái hồn đang sống, đang cố níu kéo cái cuộc sống tươi đẹp này chẳng muốn xa rời. Ta có thể hiểu tại sao nhà thơ Thanh Hải có thể viết về một mùa xuân tươi đẹp đến thế. Bởi ông yêu cuộc sống, ông trân trọng từng phút giây cuối cùng của cuộc sống mà ông đang có, không hề có sự oán trách, chỉ có đó một sự cảm nhận diệu kỳ về một “Mùa xuân nho nhỏ”.

>>>Xem thêm: Phân tích nhân vật ông Hai trong tác phẩm Làng

Post Author: admin