Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

(Văn mẫu lớp 9) – Bài viết này chúng ta hãy cùng đi phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương. Bài thơ là những lời dặn dò của người cha dành cho đứa con bé bỏng của mình.

Đề bài: Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

BÀI LÀM

Tình mẹ con, tình cha con  luôn là cảm hứng bất tận trong thi ca. Nếu như tình mẹ con luôn ngọt ngào, ấm áp thì tình cha con lại bình dị, gần gũi, và chứa đựng những lời dặn dò, dạy dỗ. Và Nói với con là một bài thơ viết về tình cha con như thế. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng đi phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương.

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

Y Phương là một người con của dân tộc Tày. Đó là lý do vì sao những tác phẩm của ông đều mang chất dân tộc rất riêng. Sự chân thật, gần gũi, bình dị nhưng vẫn chứa đựng tình yêu thương vô bờ bến trong đó. Nói với con là lời thủ thỉ, tâm tình của người cha dành cho đứa con mới lọt lòng của mình. Từng lời thơ là những điều giản dị mà người cha muốn gửi gắm đến đứa con nhỏ bé của mình. 

Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười

Những câu thơ đầu tiên được viết lên rất đỗi yêu thương. Sự yêu thương đó được thể hiện qua những hình ảnh bình dị, gần gũi “chân phải” “chân trái” hay “tiếng nó”, “tiếng cười”. Đọc từng câu thơ, ta như thấy được sự ngóng chờ, mong đợi từng ngày con chào đời của cha mẹ. Và rồi từ khi con cất tiếng khóc chào đời, ba mẹ luôn dõi theo từng bước chân của con. Không chỉ là những bước đi chập chững đầu đời mà cha mẹ còn dõi theo những bước chân của con suốt chặng đường dài sau này.Dù cuộc sống cứ xoay vần và chảy trôi như thế nào thì tình yêu thương của ba mẹ dành cho con vẫn mãi vẹn nguyên và đong đầy như thế. 

phan-tich-bai-tho-noi-voi-con

Y Phương không chỉ thủ thỉ tâm sự với con về tình yêu thương của ba mẹ dành cho con mà còn gieo vào tâm hồn thơ bé của con về tình làng nghĩa xóm. Một thứ tình cảm tha thiết và sâu nặng mà con nên ghi nhớ.

Người đồng mình thương lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng

Qua từng câu thơ chất mộc mạc, bình dị, sự chịu thương chịu khó trong tính cách của người dân tộc được khắc họa một cách rõ nét nhất. Người dân tộc mình cuộc sống hằng ngày xoay quanh việc lên rừng, làm nương, làm rẫy, “đan lờ cài nan hoa”, họ luôn tất bật với bao công việc để lo cho cuộc sống. Nhưng một điều đáng trân trọng là dù có tất bật, vất vả đến đâu họ vẫn luôn gắn bó, yêu thương nhau. Tác giả như muốn thông qua những lời thơ để nhắc con phải luôn nhớ về cội nguồn, phải gìn giữ những đức tính đáng trân trọng của người dân tộc mình. 

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

Tác giả nhắc đến “ngày cưới” như muốn thủ thỉ với con về một trong những ngày hạnh phúc nhất, đẹp nhất trong đời của cha mẹ. Và con phải biết rằng, kết quả của “ngày cưới” đó chính là con, món quà vô giá mà thượng đế đã ban tặng bố mẹ. Vì vậy, con đừng bao giờ quên về ngày mình sinh ra, cội nguồn nơi mình sinh ra.

Như để tiếp tục khẳng định những đức tính mà con cần phải học hỏi từ nguồn cội của mình để trở thành người có ích

Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc

Những câu thơ liên tiếp diễn tả về những khó khăn, trắc trở trong cuộc sống nhưng đồng thời cũng cho thấy sự quyết tâm, sự tin tưởng vào bản thân. Tác giả muốn nhắn nhủ với người con rằng chỉ cần luôn giữ vững niềm tin, giữ được tinh thần dân tộc, không bỏ cuộc thì khó khăn nào cũng vượt qua. Đồng thời, chính qua những khó khăn đó sẽ tôi luyện con thành một người mạnh mẽ, có ích cho đời.

phan-tich-bai-tho-noi-voi-con-1

Như để nhấn mạnh thêm một lần nữa, tác giả nhắn nhủ tới người con rằng:

“Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”

Một lần nữa tác giả muốn làm nổi bật những phẩm chất đáng quý của người dân tộc. Những con người “thô sơ da thịt”, những con người chân chất, thật thà, dù có nghèo, có đói nhưng ý chí luôn bùng cháy, lớn mạnh. Đó là một điều đáng tự hào và trân trọng mà con phải ghi nhớ. Câu thơ “Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”  như một lời khẳng định chắc nịch về tinh thần của dân tộc mà người con cần phải học tập theo. Đến kết bài tác giả thêm một lần khẳng định “ Không bao giờ nhỏ bé được – Nghe con” đó là tinh thần dân tộc, yêu thương cội nguồn mà người cha muốn gửi tới con.

Tác giả không để thơ quá dài và chọn thể thơ tự do để diễn tả một cách tự nhiên nhất về những lời dặn dò dành cho con. Hã yêu thương những người “đồng mình” hãy học tập tinh thần sống mạnh mẽ, kiên cường của dân tộc mình để vững bước trên đường đời.

Trên đây là phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương. Hi vọng những phân tích này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nội dung của bài thơ.

>>>Xem thêm: Phân tích bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt

Post Author: admin