Phân tích truyện ngắn Hai Đứa Trẻ

Đề bài: Phân tích truyện ngắn Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam

Bài làm

Có người nhận xét rằng: Nhà văn Thạch Lam là cây bút đầu tiên có ý thức khai thác chất thơ trong đời sống bình dị hằng ngày. Những sáng tác của ông mang theo một nét gì đó rất nhẹ nhàng, yên ả nhưng lại đọng trong tâm trí người đọc rất nhiều những suy tư, trăn trở. Những sáng tác tuy là truyện ngắn nhưng lại không có cốt truyện cụ thể và đậm chất thơ. Tiêu biểu đó chính là tác phẩm Hai đứa trẻ.

Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” viết về cuộc sống của những người dân lao động nơi phố huyện nghèo, đặc biệt đó là nhân vật hai chị em Liên và An. Tác phẩm đã đi sâu vào những cảnh đời thường nhất mà tại đó nổi bật lên những số phận tăm tối, bất hạnh của người dân trong xã hội cũ. Bối cảnh của tác phẩm đó chính là một phố huyện nhỏ nơi có đoàn xe lửa chạy qua và khoảng thời gian mà nhà văn Thạch Lam khắc họa bức tranh phố huyện đó chính là lúc chiều tối. 

phan-tich-truyen-ngan-hai-dua-tre-1

Khung cảnh chiều tối nơi phố huyện đó là một buổi chiều quê man mác buồn. Tất cả cảnh vật hiện lên trong bức tranh đó đều lặng lẽ, mơ hồ như không có thật. Đó là tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng, tiếng muỗi vo ve… Không gian vắng lặng khiến người ta có thể cảm nhận được cả những âm thanh nhỏ bé nhất. Đó là âm thanh của tự nhiên và trong cảnh sắc, âm thanh đó nhưng truyền vào lòng người nỗi buồn bâng khuâng, man mác. Từ trong thơ ca xưa thì cứ nhắc đến thời điểm chiều tà người ta lại thấy man mác buồn, thấm đẫm sự suy tư. Chốn phố huyện nhỏ bè từ lúc chiều tà cho đến khi màn đêm buông xuống, bủa vây khắp các ngõ ngách đều được tác giả quan sát và khắc họa lại rât tỉ mỉ. Những câu văn miêu tả cảnh khiến cho người đọc có cảm giác như đang thưởng thức những câu thơ dài vậy. Đó là khung cảnh khi mà “Trời đã bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung và thoáng qua gió mát”. Bầu trơi đêm rất đẹp với những những ngôi sao lấp lánh trên vòm trời. Tuy nhiên trong cái đẹp ấy cũng có những nét mang màu sắc riêng, đậm vị quê hương. Trong không gian tràn ngập mùi ẩm mốc, hơi nóng của ban ngày, mùi đất, mùi cát tạo nên mùi vị riêng của vùng quê nghèo này. Tất cả cho thấy Thạch Lam là một người rất am hiểu và quan sát tinh tế và gắn bó với quê hương.

phan-tich-truyen-ngan-hai-dua-tre-2

Tác giả Thạch Lam không chỉ thành công trong việc miêu tả cảnh vật mà còn khắc họa những hình ảnh về đời sống lao động của người dân nơi phố huyện. Trong bóng đêm đó có những số phận lẻ loi, những phận nghèo với đủ những công việc khác nhau để kiếm sống qua ngày. Ở khu chợ vắng vẻ khi người ta đã tan hết thì có những đứa trẻ đang nhặt nhạnh những thứ còn xót lại. Vốn là những đứa trẻ ở độ tuổi chỉ cần biết học hành và vui chơi nhưng lại phải đi kiếm sống. Mẹ con chị Tí xoay sở với cuộc sống với cái quán nước đơn sơ với cái chõng tre, vài cái ghế thấp… Ấy vậy nhưng đó chưa phải là thân phận khổ cực nhất. Mẹ con chị Tí còn có cái ghế để ngồi trong khi gia đình nhà Bác Xẩm thì nằm ngồi ngay trên chiếc chiếu rách. Thằng con nhỏ của bác thì bò ra cả bên ngoài. Bà cụ Thi hơi điên thì đêm nào cũng ra quán chị em Liên để mua rượu… Chừng ấy con người nhưng chẳng có ai có cuộc cuộc sống khá khẩm, chẳng có lấy một nét vui tươi nào cả. 

phan-tich-truyen-ngan-hai-dua-tre

Trung tâm của bức tranh về cuộc sống con người nơi đây chính là hình ảnh chị em Liên. Hai đứa trẻ còn rất nhỏ nhưng lại phải thức trông một cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu. Dù trời khuya và chằng có khách nhưng chị em Liên cũng như những người ở góc phố đó vẫn cố nán lại để đợi chuyến tàu cuối cùng của ngày chạy qua. Đó là chuyến tàu từ Hà Nội qua và dừng lại một chút ở sân ga rồi lại vụt ngay đi. Chuyến tàu mang theo ánh sáng của thành thị, là ánh sáng mà người dân nơi đây khao kháo được vươn tới. Ánh sáng và âm thanh của chuyến tàu đó làm xua tan đi sự tù đọng, tăm tối của phố huyện dù chỉ là trong chốc lát nhưng nó lại có ý nghĩa lớn lao. Đặc biệt đó là đối với chị em Liên thì nó còn gợi nhớ đến những ngày tháng tươi đẹp khi cả gia đình Liên còn ở Hà Nội, khi hai chị em được bố mẹ đưa lên bờ hồ chơi, được uống những cốc nước ngọt xanh đỏ… Đó chính là những kỷ niệm mà hai chị em khôgn bao giờ quyên và càng làm cho nỗi khát khao được sống hạnh phúc, được vui vẻ như trước đây.

Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam khiến người đọc phần nào thấu hiểu được cuộc sống nghèo khổ của người lao động trong xã hội cũ. Đồng thời thấy được sự tỉ mỉ, gắn bó của nhà văn với cuộc sống nơi phố huyện nghèo và thấy được phong cách sáng tác truyện ngắn của ông rất độc đáo, đậm chất trữ tình.

 

Post Author: admin